Thông tư 81/2026/TT-BXD: Quy định mới về dán nhãn năng lượng đối với vật liệu xây dựng.
Ngày 04/11/2026, Bộ trưởng Bộ Xây dựng ban hành Thông tư số 81/2026/TT-BXD quy định việc dán nhãn năng lượng đối với vật liệu xây dựng thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng (“Thông tư 81”). Thông tư có hiệu lực từ ngày 01/01/2027, quy định danh mục vật liệu xây dựng phải dán nhãn năng lượng, nội dung và quy cách nhãn, yêu cầu thử nghiệm đặc tính nhiệt, trình tự công bố và lộ trình bắt buộc thực hiện đối với từng nhóm sản phẩm.
Đáng chú ý, mặc dù Thông tư có hiệu lực từ ngày 01/01/2027, thời điểm bắt buộc dán nhãn được chia thành hai giai đoạn: từ ngày 01/01/2029 đối với Nhóm 1 và từ ngày 01/01/2031 đối với Nhóm 2.
1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng
Theo Điều 1, Thông tư 81 quy định về:
- Danh mục vật liệu xây dựng phải dán nhãn năng lượng và lộ trình thực hiện;
- Nội dung, quy cách nhãn năng lượng;
- Điều kiện đối với phòng thử nghiệm;
- Việc công bố và dán nhãn năng lượng;
- Hoạt động kiểm tra, báo cáo, đình chỉ và thu hồi việc dán nhãn năng lượng đối với vật liệu xây dựng thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng.
Các đối tượng áp dụng theo Điều 2 bao gồm cơ sở sản xuất, doanh nghiệp nhập khẩu, tổ chức và cá nhân phân phối, kinh doanh vật liệu xây dựng thuộc danh mục phải dán nhãn năng lượng tại Phụ lục I; phòng thử nghiệm thực hiện thử nghiệm đặc tính nhiệt; và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
Thông tư không áp dụng đối với các trường hợp được liệt kê tại khoản 4 Điều 2, bao gồm vật liệu xây dựng tạm nhập, tái xuất, quá cảnh, chuyển khẩu; vật liệu sản xuất, gia công để xuất khẩu và không tiêu thụ tại Việt Nam; hàng nhập khẩu phi thương mại, quà biếu, quà tặng, hàng mẫu, hàng trưng bày, hàng phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm không đưa ra thị trường; và vật liệu xây dựng phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh, bí mật nhà nước theo quy định pháp luật.
2. Danh mục vật liệu xây dựng và lộ trình bắt buộc dán nhãn năng lượng
Theo Điều 4, vật liệu xây dựng được đưa vào danh mục phải dán nhãn năng lượng khi đáp ứng các tiêu chí: (i) được sử dụng cho lớp vỏ bao che công trình và có đặc tính nhiệt liên quan đến hiệu quả sử dụng năng lượng của công trình hoặc bộ phận công trình; (ii) có tiêu chuẩn phương pháp thử để xác định thông số đặc tính nhiệt; và (iii) có khả năng thử nghiệm, kiểm chứng các thông số này tại phòng thử nghiệm.
Phụ lục I chia danh mục vật liệu xây dựng phải dán nhãn năng lượng thành hai nhóm:
Nhóm 1 – Bắt buộc dán nhãn từ ngày 01/01/2029:
- Kính xây dựng, bao gồm kính nổi; kính tấm xây dựng sản xuất theo phương pháp kéo ngang hoặc kéo đứng; kính cán hoa văn; kính phẳng tôi nhiệt; kính dán nhiều lớp và kính dán an toàn nhiều lớp; kính phủ bức xạ thấp (Low-E); kính phủ phản quang; kính hộp gắn kín cách nhiệt; kính màu hấp thụ nhiệt; kính tự đổi màu; kính tích hợp pin năng lượng mặt trời và kính cốt lưới thép;
- Sơn tường dạng nhũ tương sử dụng cho lớp vỏ công trình;
- Tôn lợp và tấm ốp kim loại.
Nhóm 2 – Bắt buộc dán nhãn từ ngày 01/01/2031:
- Tấm xốp cách nhiệt, bao gồm polystyrene, polyurethane và các loại khác;
- Vật liệu xây không nung, bao gồm gạch bê tông khí chưng áp; tấm tường bê tông khí chưng áp cốt thép; tấm tường rỗng bê tông đúc sẵn theo công nghệ đùn ép; tấm tường nhẹ ba lớp xen kẹp; gạch bê tông nhẹ; và tấm bê tông nhẹ;
- Tấm trần, vách ngăn, bao gồm tấm thạch cao; panel thạch cao cốt sợi; panel thạch cao sợi thủy tinh; tấm trần, vách ngăn sử dụng chất kết dính xi măng; và tấm composite.
Trước thời điểm bắt buộc, cơ sở sản xuất và doanh nghiệp nhập khẩu được khuyến khích tự nguyện công bố và dán nhãn năng lượng đối với sản phẩm thuộc Phụ lục I. Trường hợp lựa chọn thực hiện tự nguyện, việc thử nghiệm, công bố và thể hiện nhãn vẫn phải tuân thủ Thông tư 81.
3. Thông số đặc tính nhiệt và phương pháp thử
Thông tư 81 quy định thông số đặc tính nhiệt cần công bố tùy theo từng loại vật liệu, không áp dụng đồng nhất một chỉ tiêu cho toàn bộ danh mục.
Theo Phụ lục I:
- Kính xây dựng: công bố hệ số truyền năng lượng mặt trời tổng cộng (g-value). Trường hợp tiêu chuẩn áp dụng sử dụng ký hiệu SHGC thì thể hiện theo tiêu chuẩn đó. Phương pháp thử được viện dẫn là TCVN 7737:2023 (ISO 9050) đối với các thông số quang học và năng lượng mặt trời của kính.
- Sơn tường dạng nhũ tương: công bố chỉ số phản xạ năng lượng mặt trời (SRI), theo TCVN 14358:2025 (ASTM E1980).
- Tôn lợp và tấm ốp kim loại: công bố SRI đối với bề mặt lợp hoặc lớp phủ bề mặt tiếp xúc trực tiếp với bức xạ mặt trời; đồng thời công bố hệ số dẫn nhiệt λ (W/m.K) đối với sản phẩm lợp dạng khối/tấm có chức năng cách nhiệt. Phương pháp thử tương ứng gồm TCVN 14358:2025 (ASTM E1980) đối với SRI và TCVN 14356:2025 (ISO 8301) hoặc TCVN 14357:2025 (ISO 8302) đối với hệ số dẫn nhiệt.
- Tấm xốp cách nhiệt, vật liệu xây không nung, tấm trần và vách ngăn: công bố hệ số dẫn nhiệt λ (W/m.K), theo TCVN 14356:2025 (ISO 8301) hoặc TCVN 14357:2025 (ISO 8302).
Doanh nghiệp cần xác định đúng chỉ tiêu áp dụng cho từng loại sản phẩm theo Phụ lục I trước khi tiến hành thử nghiệm và chuẩn bị hồ sơ công bố.
4. Nội dung nhãn và thủ tục công bố dán nhãn năng lượng
4.1. Nội dung và hình thức nhãn
Theo Điều 5, nhãn năng lượng phải thể hiện các thông tin sau:
- Tên hoặc tên viết tắt của cơ sở sản xuất, doanh nghiệp nhập khẩu;
- Tên sản phẩm và mã nhận diện kiểu, loại sản phẩm;
- Đặc tính nhiệt và giá trị công bố tương ứng theo Phụ lục I;
- Tiêu chuẩn dùng để xác định đặc tính nhiệt;
- Mã tra cứu điện tử, nếu có.
Nhãn phải có kích thước phù hợp với sản phẩm hoặc bao bì và bảo đảm thông tin rõ ràng, dễ nhận biết. Doanh nghiệp có thể tích hợp nhãn năng lượng vào nhãn hàng hóa hoặc sử dụng nhãn năng lượng riêng theo mẫu tại Phụ lục III.
4.2. Hồ sơ công bố
Theo Điều 6, hồ sơ công bố dán nhãn năng lượng bao gồm:
- Thông số kỹ thuật của vật liệu xây dựng, trong đó xác định rõ kiểu, loại sản phẩm và đặc tính nhiệt công bố;
- Kết quả thử nghiệm đặc tính nhiệt do phòng thử nghiệm đã được Bộ Xây dựng công bố trên Cổng thông tin điện tử của Bộ thực hiện;
- Giấy công bố dán nhãn năng lượng theo Mẫu số 01 tại Phụ lục II;
- Mẫu nhãn năng lượng dự kiến.
4.3. Trình tự công bố và thực hiện dán nhãn
Trước khi đưa vật liệu xây dựng thuộc danh mục phải dán nhãn năng lượng ra thị trường theo lộ trình tại Điều 4, cơ sở sản xuất và doanh nghiệp nhập khẩu phải gửi hồ sơ công bố đến Bộ Xây dựng bằng phương thức điện tử để công bố trên Cổng thông tin điện tử của Bộ, đồng thời công bố trên trang thông tin điện tử của doanh nghiệp.
Trường hợp hệ thống thông tin chưa sẵn sàng tiếp nhận, Bộ Xây dựng sẽ công bố phương thức thay thế trên Cổng thông tin điện tử của Bộ.
Bộ Xây dựng công khai các thông tin về tên cơ sở sản xuất hoặc doanh nghiệp nhập khẩu; tên và mã nhận diện kiểu, loại sản phẩm; đặc tính nhiệt công bố; tiêu chuẩn áp dụng; ngày công bố và mẫu nhãn năng lượng.
Cần lưu ý rằng việc Bộ Xây dựng tiếp nhận và công khai thông tin không phải là việc xác nhận, chứng nhận hoặc chấp thuận nội dung công bố. Cơ sở sản xuất và doanh nghiệp nhập khẩu chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính đầy đủ, chính xác, trung thực của hồ sơ và sự phù hợp của sản phẩm với nội dung đã công bố.
Sau khi thực hiện công bố, cơ sở sản xuất và doanh nghiệp nhập khẩu tự thực hiện dán hoặc in nhãn năng lượng trực tiếp trên sản phẩm hoặc bao bì sản phẩm. Cơ sở sản xuất, doanh nghiệp nhập khẩu, tổ chức và cá nhân phân phối, kinh doanh, bao gồm kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, có trách nhiệm duy trì việc thể hiện hoặc cung cấp thông tin nhãn năng lượng theo nội dung đã được công bố.
5. Yêu cầu đối với phòng thử nghiệm và việc sử dụng kết quả thử nghiệm
Điều 10 quy định phòng thử nghiệm trong nước phải đáp ứng điều kiện kinh doanh dịch vụ thử nghiệm theo Điều 42 Nghị định 22/2026/NĐ-CP. Phạm vi năng lực thử nghiệm phải phù hợp với sản phẩm, thông số và phương pháp thử tương ứng tại Phụ lục I.
Phòng thử nghiệm trong nước phải đăng ký hoạt động thử nghiệm theo quy định và gửi thông tin hoạt động kèm bản sao Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động thử nghiệm đến Bộ Xây dựng để công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bộ.
Trường hợp sử dụng kết quả thử nghiệm của phòng thử nghiệm nước ngoài, phòng thử nghiệm phải được công nhận phù hợp ISO/IEC 17025 bởi tổ chức công nhận là thành viên ký ILAC MRA hoặc APAC MRA.
Theo Điều 11, mẫu thử nghiệm phải đại diện cho kiểu, loại sản phẩm hoặc lô sản phẩm. Cơ sở sản xuất và doanh nghiệp nhập khẩu chịu trách nhiệm về tính đại diện của mẫu thử nghiệm. Kết quả thử nghiệm được sử dụng chung cho các sản phẩm cùng kiểu, loại khi các yếu tố ảnh hưởng đến thông số đặc tính nhiệt không thay đổi, bao gồm thiết kế, nguyên liệu chính, công nghệ hoặc dây chuyền sản xuất.
6. Thay đổi thông tin đã công bố và trách nhiệm của doanh nghiệp
Cơ sở sản xuất và doanh nghiệp nhập khẩu phải thử nghiệm đặc tính nhiệt và thực hiện công bố lại khi thay đổi một trong các yếu tố: cấu tạo sản phẩm, nguyên liệu chính, công nghệ sản xuất hoặc nơi sản xuất.
Nếu chỉ thay đổi tên, địa chỉ, thông tin liên hệ của cơ sở sản xuất hoặc doanh nghiệp nhập khẩu, hoặc thay đổi tên thương mại, mã nhận diện mà không làm thay đổi kiểu, loại sản phẩm và đặc tính nhiệt đã công bố, doanh nghiệp không phải thử nghiệm lại. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải công khai thông tin thay đổi trên trang thông tin điện tử của mình và gửi thông tin đến Bộ Xây dựng để cập nhật.
Cơ sở sản xuất và doanh nghiệp nhập khẩu còn có trách nhiệm công khai thông tin về việc dán nhãn năng lượng trên trang thông tin điện tử của doanh nghiệp; chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực, đầy đủ của hồ sơ công bố, kết quả thử nghiệm, thông tin trên nhãn và thông tin công khai, quảng cáo, giới thiệu sản phẩm.
Theo Điều 16, doanh nghiệp phải gửi báo cáo theo Mẫu số 01 tại Phụ lục IV đến UBND cấp tỉnh nơi đặt cơ sở sản xuất hoặc đăng ký kinh doanh, đồng thời gửi Bộ Xây dựng trước ngày 01/03 của năm tiếp theo.
7. Kiểm tra, đình chỉ, thu hồi và xử lý sản phẩm đã sản xuất hoặc nhập khẩu
UBND cấp tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo thực hiện quy định về dán nhãn năng lượng trên địa bàn và chủ trì, phối hợp với cơ quan liên quan kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất hoạt động dán nhãn đối với vật liệu xây dựng đang lưu thông trên thị trường, bao gồm cả hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử.
Các trường hợp đình chỉ, thu hồi việc dán nhãn năng lượng được thực hiện theo khoản 1 và khoản 2 Điều 13 Nghị định 30/2026/NĐ-CP. UBND cấp tỉnh căn cứ kết quả thanh tra, kiểm tra để quyết định đình chỉ hoặc thu hồi và gửi thông báo đến Bộ Xây dựng để công bố trên Cổng thông tin điện tử của Bộ.
Đối với vật liệu xây dựng đã được sản xuất trong nước hoặc hoàn thành thủ tục nhập khẩu trước thời điểm bắt buộc dán nhãn đối với nhóm sản phẩm tương ứng, khoản 2 Điều 17 cho phép tiếp tục lưu thông mà không bắt buộc phải dán nhãn năng lượng, nếu có tài liệu chứng minh thời điểm sản xuất hoặc nhập khẩu.
Doanh nghiệp vì vậy cần lưu giữ hồ sơ sản xuất, chứng từ lô hàng và hồ sơ hải quan phù hợp để chứng minh thời điểm sản xuất hoặc hoàn thành thủ tục nhập khẩu khi cần thiết.
8. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?
Các doanh nghiệp chịu tác động trực tiếp gồm cơ sở sản xuất, doanh nghiệp nhập khẩu và tổ chức, cá nhân phân phối, kinh doanh các loại vật liệu thuộc Phụ lục I. Phòng thử nghiệm thực hiện thử nghiệm đặc tính nhiệt cũng thuộc đối tượng điều chỉnh của Thông tư.
Để chuẩn bị cho lộ trình áp dụng, doanh nghiệp nên thực hiện các công việc sau:
Thứ nhất, rà soát danh mục sản phẩm. Đối chiếu từng loại sản phẩm, kiểu và loại sản phẩm với Phụ lục I để xác định sản phẩm có thuộc danh mục phải dán nhãn hay không, đồng thời xác định thuộc Nhóm 1 hay Nhóm 2.
Thứ hai, xác định chỉ tiêu đặc tính nhiệt cần công bố. Căn cứ loại vật liệu để xác định thông số áp dụng, bao gồm g-value/SHGC đối với kính; SRI đối với sơn tường dạng nhũ tương và bề mặt tôn lợp, tấm ốp kim loại thuộc phạm vi quy định; và hệ số dẫn nhiệt λ đối với các sản phẩm được liệt kê tại Phụ lục I.
Thứ ba, lập kế hoạch thử nghiệm. Rà soát kết quả thử nghiệm hiện có và lựa chọn phòng thử nghiệm có phạm vi năng lực phù hợp với sản phẩm, chỉ tiêu và phương pháp thử. Trường hợp sử dụng kết quả thử nghiệm nước ngoài, kiểm tra điều kiện công nhận theo Điều 10.
Thứ tư, chuẩn hóa quản lý kiểu, loại sản phẩm. Quản lý hồ sơ về cấu tạo, thiết kế, nguyên liệu chính, công nghệ, dây chuyền và nơi sản xuất để xác định khi nào phải thử nghiệm và công bố lại theo Điều 9, cũng như khi nào có thể sử dụng chung kết quả thử nghiệm theo Điều 11.
Thứ năm, chuẩn bị hồ sơ công bố và mẫu nhãn. Xây dựng thông số kỹ thuật, kết quả thử nghiệm, giấy công bố và mẫu nhãn theo Thông tư và các Phụ lục kèm theo. Đồng thời, chuẩn bị quy trình công bố thông tin trên trang thông tin điện tử của doanh nghiệp.
Thứ sáu, phối hợp với đơn vị phân phối và kinh doanh. Bảo đảm thông tin nhãn năng lượng được thể hiện hoặc cung cấp thống nhất với nội dung đã công bố, bao gồm trên các nền tảng thương mại điện tử.
Thứ bảy, thiết lập quy trình lưu trữ và báo cáo. Lưu hồ sơ thử nghiệm, hồ sơ công bố, thông tin nhãn và tài liệu chứng minh thời điểm sản xuất hoặc hoàn thành thủ tục nhập khẩu. Thực hiện báo cáo định kỳ theo Mẫu số 01 Phụ lục IV trước ngày 01/03 của năm tiếp theo.
Mốc thời gian cần lưu ý
- 01/01/2027: Thông tư 81 có hiệu lực. Doanh nghiệp có thể tự nguyện công bố và dán nhãn trước thời điểm bắt buộc; nếu thực hiện thì phải tuân thủ các yêu cầu của Thông tư.
- 01/01/2029: Bắt buộc dán nhãn năng lượng đối với Nhóm 1: kính xây dựng; sơn tường dạng nhũ tương; tôn lợp và tấm ốp kim loại.
- 01/01/2031: Bắt buộc dán nhãn năng lượng đối với Nhóm 2: tấm xốp cách nhiệt; vật liệu xây không nung; tấm trần và vách ngăn.